Nguyễn Hưng Quốc - 07.10.2013 - Lâu nay, nói đến dân chủ (hoặc không dân chủ), chúng ta thường chỉ tập trung vào một góc độ: chính trị. Trong chính trị, chúng ta cũng chỉ tập trung vào một góc độ: thiết chế (cụ thể là bộ máy chính quyền). Trong thiết chế, chúng ta chỉ tập trung vào một góc độ: cá nhân những người lãnh đạo, và ở những người lãnh đạo ấy, chúng ta thường chỉ tập trung vào một góc độ: cách hành xử, đặc biệt là qua ngôn ngữ, thái độ và hành động của họ trong quan hệ với người dân.
Tất cả những cách nhìn trên dĩ nhiên là đúng. Nhưng thiếu. Vấn đề dân chủ hay không dân chủ không phải chỉ thể hiện trong phạm vi chính trị mà còn trong kinh tế, xã hội, giáo dục, văn hóa và cả trong gia đình nữa. Chỉ giới hạn trong phạm vi chính trị, vấn đề dân chủ hay không dân chủ không phải chỉ ở thiết chế mà còn ở quan hệ giữa người và người; và ở con người, chúng còn tồn tại ở những nơi chúng ta khó thấy nhất: tâm lý.
